Hacım Sultan Koluaçık hakkında bilgileri sadece Hacım Sultan Menkıbesi ( Hacım Sultan ve marifetlerini anlatan kitap . Bakınız Hacım Sultan hakkındaki yazıya. ) ve onun soyunu sürdüren Dedelerimizin elindeki bilgi ve belgelerden ve de sözlü anlatımlardan biliyoruz.

Teslim Taşı

Yazar ve araştırmacı Hamza Aksüt ten aldığımız bilgilere göre:

"...Ocağının ilk merkezi Karaca Köyü idi. Seydi Ahmet soyu olarak bilinirler. Onun soyundan Seyidi Durak adındaki bir kimse, Yazınhan-Karaca köyüne gelip yerleşmişler ve Ocak kurulmuştur.

Anlatılanlara göre , Karaca köyündeki Seydi Ahmet'in oğlu Velinin oğulları, Baboğ ve Abdulvahap, daha önce taliplerin bulunduğu Basak köyüne gelip yerleşirler. Zamanla nüfüsu çoğalan Dedeler, Başkınık ve Güvenç köylerine yerleşirler. Dedelerin bir ara Gürün Mancılık köyüne yerleştiği, ancak daha sonra geri geldiği söylenmektedir.

Ocağın tarihi ile ilgili bu bilgileri veren Basak köyünden Garip Kolaçık Dede, Baboğ Dede'nin Basak'a gelişini en az 250 yıl öncesine dayandırıyor. Basak Dedelerinin advurma geleneginde değişik Baboğlar olabilir. Garip Dede'nin sözünü ettiği Baboğ Dede, eğer Sadık Baba'nın yetişmesinde büyük rolü olan Baboğ Dede ise, Molla Bektaş'ın şiirine göre 1844 yılında ölmüştür.

' Sene bin ikiyüz altmış içinde

Azmetti kervanı Baboğ Dedenin

Firdevs-i alaya çekti göçünü

Cennettir vatanı baboğ Dedenin '

Yine şiirden anlıyoruz ki, Baboğ Dede'nin Seyit, Halil, Ali, Kara, Kasım ve Haydar adlı çocukları vardı. Buna göre Baboğ Dede'nin 70 yaşında ,öldüğünü var sayarsak, Basak Dedelerinin Karaca'dan gelişi 1790 larda olmalıdır. Bu tarihten 230 yıl önce, 1560 Basak Köyü vergi listesinde Mustafa oğlu Seyid Ahmet oğlu bir kişiye rastladığımızı ayrıca belirtelim.

Hasan Çelebi çevresinde Ocağa bağlı köyler, Basak, Başkınık, Ardahan, Hacılar, Güvenç ve Dereköy. Bunun dışında Kars, Sivas, Kahraman Maraş ta talipleri vardır. Yazıhanın Karaca köyünde ve Fetiye kasabasında ( buradaki talip sayısı çok az) talipleri olan ocagın, Arguvan toprağında talipleri yoktur. Sivas -Gürün Yuva ( Bu köyde Sivas-Kangal -Dışlık kökenli Garip Musalı Ocağına bağlı dedelerde vardır) Sivas -Gürün Mancılık, Sivas-Gürün -Kulak köyleri ( Külah Yuvadan ayrılmış bir köydür ) Hacım Sultan Ocağına bağlıdır.

Elbistan Demircilik kasabası, Küçük Yapalak, Çıtlık köyleride bu Ocağa başlıdır. Elbistana bağlı her üç yerleşimde Türklük ve Dulkadırlı kalıntısıdır. Hacım Sultan Ocağının Kürt kökenli talibi yoktur.

....

Buraya kadar aldığımız alıntılar sayın Aksüt'ün araştırmaları Ocak ve Dedelerimiz hakkında önemli bilgileri vermektir. Ancak bilgilerin eksik ve bağlantı kopuklukları olduğunu belirtelim.

KARACAYI TERK EDEN VELİ DEDE

Büyüklerimizin bizlere anlattıklarına göre; Veli Dede kardaşlarına; miladi takvime göre 1700 li yılların ortalarında " Baba malı size, Talip Hakkı bana" rızalığı isteyerek Karaca köyünü terkedip bugün ikamet ettiğimiz Basak köyüne yerleşmişlerdir.

Veli Dede' nin babası Seyit Ahmet Dede. Veli Vede'nin birinci evliliğinden çocuğu olmamış. İkinci evliliği Fethiye'den ismini bilmediğimiz birinin kızı ile evlenmiş. Veli Dede Basağa geldikten sonra iki oğlu olmuş. Kızları olmamış.Oğlanların ismi, Baboğ Dede ve Abdulvahap -Maha.

Baboğ Dede, Darıyeri' nden bır kızla evlenmiş. İki oğlu olmuş bir de kızı. Kızının işmi hatırlanmıyor. Büyük oğlu Haydar; Hasançelebi' den bir Ağa kızıya evlenmiş ve Kınık köyü' ne yerleşmiş. Çocukları olmamış. Baboğ Dede Haydar oglunun ölümü üzerine (ölüm sebebi ve tarihi bilinmiyor) aynı anadan kardaşı olan Veli' nin Kara isimli oğlunu Baş Kınık Köyü' ne malının üstüne ( mirasının üstüne) göndermiş. Bir soyuda Kınık Köyü'nde yürümüş. Bir soyda Güvenç Köyü'nde yürümektedir. Karaca'da kalan akrabalarla ilgili yeterli' bilgiler imiz olmadığı için bu konuya ilerde değineceğiz.

HACIM SULTAN soyu, Malatya merkeze bağlı KARACA, Hekimhan ilçesine bağlı BASAK, GÜVENÇ ve BAŞ KINIK köylerinde devam etmiştir. Köylerin göçvermesi dolaysıyla, yuriçi ve yurt dışına dağılmışlardır.

Baboğ Dede İkinci evliliğini Molla Bektaşın bacısı Şehriban ile gerçekleştirmiş. Şehriban' dan iki oğlan olmuş. Ali ve Kasım.

Ali Dede' nin üç oğlu olmuş, Seyit, İsmail - Kara ve Halil. Buraya kadar anlatmamızın sebebi: Dedelik makamının Veli Dede ' den, Baboğ Dede'ye, Baboğ Dede'den, Ali Dede'ye yol verilerek sürdürülmüş olmasıdır.

Bu kısa ve sınırlı açıklama ile amacımız Hacı Bektaş Postnişi' ne her yıl görünen Dedelerimiz, Yol hizmetlerini icazetini onaylatıp sürdürmüş olmalarıdır. Bugün de hala bu Yola sadakat gösterilip devam ettirilmektedir.

Hacım Sultan Türbesi -Uşak Sivaslı -Hacım Köyü

Yakın zamana kadar, Hacı Bektaş Veli dergahından icazet alarak dedelik misyonunu sürdüren dedelerimizin en sonuncusu Ali Özkoluaçık' tır (Çil Ali Dede Olarak tanınır).

Ali Özkoluaçık ( soyadını sonradan değiştirdi.)

1982 yıında rahmetli olana kadar dedelik görev ve sorumluluklarını Ali Özkoluaçık Dede üstlenmiştir.

Gerek taliplerince ve gerekse de ülke çapında sevilen ve sayılan Ali Dede'nin yerini büyük yeğeni İbrahim Yıldırım doldurmaya ve geleneği devam ettirmeye çalışmaktadır.

ibrahim Yildirim ( Ali Özkoluaçık ın büyük yiğeni)

Her Muharrem Ayı´nda İbrahim Yıldırım tarafından Sancak açılmakta ve lokma dökülmektedir.

Basak köyü Ali Özkolaçık Dedenin ölümünden sonra, Hüseyin Dede Büyük oda da ( Meydanevi-Cemevi)gerçekleştirilen bir Cemde Hacı Yıldırım Zakirlik, rahmetli Veli Yıldırım ( Sarıveli) sakilik görevini yerine getirirken yine rahmetli Cafer Yıldırım ( Cafaraga) ve Çil Ali bulunmakta.

Hacım Sultan Ocağının sürdürücüleri ve bağlı dedelerimiz , yasaklamalara rağmen Ocağı açık tutup - Sancak açma geleneğini devam ettirmektedirler.

Hacım Sultan torunlarından soldan saga, Ahmet Yıldırım, Hüseyin Yıldırım( hayattadır) ve Kasım Yıldırım.

Kasım YILDIRIM 'ın hayatta olan üç oğlu İbrahim, Seyit ve Hacı

Hacı Erdoğan Yıldırım, Basak Köyü Yazşenliği'nde nefesleri- deyişleri ile sembolik egitim amacli gerceklestirilen semah terisine eşlik etmektedir.

Bu gösteri usulu gelenege ve yol usulüne uymadığı için bir daha tekrar etmemiştir.

Karabaşlı Dedelerin çeşmesi. Suyunun kara olmasından dolayı bu isimi almış olsa gerek. Kışın ılık yazın el yakacak kadar soguk akan bu pınarın bugünkü halini yetmişli yılların başında Rahmetli Ali Özkoluacık yaptırmış idi.

Alevi -Bektaşi Kültürü ve inancının tanınması ve yeni kuşaklara iletilmesi amacı ile sitemizde, başta yakın büyüklerimiz olmak üzere ileri gelenleri tanıtmaya gayret edeceğiz. Bu bilgileri,önem ve değer vediğimiz araştırmacı yazarların eserlerinden aldık. Yazarlarımızı minnettar olduğumuzu bilmelerini isteriz. Yazıları sitemize koyarken izinlerine başvurma gereği duymadık. Şayet bu konuda kusur işledik isek hemen düzeltmeye hazır olduğumuzu bilmelerini isteriz.

Günümüzde genel olarak Aleviler olarak tanımlanan insanlarımızın yaşamları gelenek görenekleri inanç dünyaları ile ilgili araştırma ve yazıların yaygınlaşarak çoğaldığını göz önüne aldığımızda, okuyucularımızın bu türden bilgileri eleştirisel bir yaklaşımla okumalarını tavsıye ederiz. Yazılar, önce yazarlarını sanra da bizi bağlar. Dikkat edilirse bazıları için direk link vermeyi uygun bulduk.

Kendi araştırma ve kanaatlerimiz oluşana kadar bu yazılara yazarlardan her hangi bir itiraz gelmeyene kadar sayfalarımızda yer vermeye devam edeceğiz.

başadön